Europese onafhankelijkheid
52 zaken in deze Kamerperiode. Over Europa minder afhankelijk maken: eigen defensie, energie, grondstoffen en technologie.
Tijdlijn
Elk nummer verwijst naar hetzelfde voorstel in de lijst en stemtabel; zonder stemming staat het op de indieningsdatum.
Bron: open data Tweede Kamer
- 52Toewerken naar een geïntegreerde Europese defensieMotie · 13 okt 2026VerworpenVerworpen
- 51Europa volledig zelfstandig laten opereren binnen de NAVOMotie · 13 okt 2026VerworpenVerworpen
- 50Europese aanvullingen bij defensiecapaciteiten waar mogelijkMotie · 13 okt 2026AangenomenAangenomen
- 49EU krijgt centrale rol bij versnelling Europese defensieMotie · 13 okt 2026AangenomenAangenomen
- 48Verminderen Europese afhankelijkheid van kritieke grondstoffenMotie · 13 okt 2026AangenomenAangenomen
- 46Onderzoek naar Europese soevereiniteit in het DMPMotie · 6 okt 2026AangenomenAangenomen
- 47Stappenplan voor minder afhankelijkheid van niet-Europese leveranciersMotie · ingediend 1 okt 2026AangehoudenAangehouden
- 45Objectieve definitie van autonomie voor EU-IT-aanbestedingenMotie · 22 sep 2026AangenomenAangenomen
- 44Uitvoering EU-verordening veilige voorziening kritieke grondstoffenWetsvoorstel · ingediend 6 jul 2026In behandelingIn behandeling
- 43Defensie-inkopen alleen bij Nederlandse en Europese producentenMotie · ingediend 2 jul 2026AangehoudenAangehouden
In één oogopslag
52 moties en wetsvoorstellen, waarvan 29 aangenomen.
De moties vragen verschillende dingen: 'voor' betekent steun voor wat díe motie vraagt.
| Fractie | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| D66 26 zetels | V | – | V | – | V | T | V | V | 0 voor · 26 tegen | V | – | – | – | V | V | T | T | V | V | T | V | V | V | V | V | – | V | T | V | V | – | V | V | V | V | V | – | – | T | T | T | T | – | – | V | V | – | V | V | V | T | V |
| VVD 22 zetels | V | – | V | – | V | T | T | V | 0 voor · 21 tegen | V | – | – | – | V | V | T | T | V | V | T | V | V | V | V | V | – | T | T | V | V | – | V | V | V | V | V | – | – | T | T | T | T | – | – | V | V | – | V | V | V | T | T |
| CDA 18 zetels | V | – | V | – | V | T | V | V | 0 voor · 18 tegen | V | – | – | – | V | V | T | T | V | V | T | V | V | V | V | V | – | T | T | V | V | – | V | V | V | V | V | – | – | T | T | T | T | – | – | V | V | – | V | V | V | T | T |
| PRO 20 zetels | V | – | V | – | V | V | V | V | 20 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | T | – | V | T | V | V | – | T | V | V | V | V | – | – | V | V | V | V | – | – | V | V | – | V | V | V | V | V |
| PVV 19 zetels | V | – | T | – | T | T | T | V | 19 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | T | V | T | V | T | T | T | T | T | T | V | – | T | T | V | T | – | T | T | T | T | V | – | – | V | T | T | T | – | – | T | T | – | V | T | T | T | T |
| JA21 9 zetels | V | – | V | – | T | T | T | T | 0 voor · 9 tegen | V | – | – | – | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | V | V | – | T | T | V | T | – | V | V | T | T | T | – | – | V | T | T | T | – | – | T | V | – | V | T | T | T | T |
| FVD 7 zetels | V | – | T | – | T | T | V | T | 7 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | T | V | V | V | T | T | T | T | T | T | V | – | V | V | V | T | – | T | T | T | V | V | – | – | V | T | T | V | – | – | T | V | – | V | T | T | T | T |
| Groep Markuszower 7 zetels | – | – | – | – | T | T | V | V | 7 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | T | V | V | V | T | T | T | T | T | V | V | – | T | T | V | T | – | T | T | V | V | T | – | – | V | T | T | – | – | – | V | V | – | V | T | V | T | T |
| BBB 3 zetels | V | – | V | – | T | T | T | V | 3 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | V | T | T | V | V | T | T | T | V | V | V | – | T | T | V | T | – | V | T | V | V | V | – | – | V | T | T | T | – | – | V | V | – | V | T | V | T | T |
| ChristenUnie 3 zetels | V | – | V | – | V | T | V | V | 3 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | V | V | V | V | T | T | V | V | V | V | V | – | T | T | V | T | – | V | V | V | V | V | – | – | T | T | T | T | – | – | V | V | – | V | V | V | T | T |
| DENK 3 zetels | V | – | V | – | V | V | V | V | 3 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | – | V | V | V | V | – | V | V | V | V | V | – | – | V | V | V | V | – | – | V | V | – | V | V | V | V | T |
| PvdD 3 zetels | V | – | T | – | V | V | V | V | 3 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | T | – | V | V | T | T | – | T | V | V | T | V | – | – | T | V | V | V | – | – | V | V | – | T | T | V | V | V |
| SGP 3 zetels | V | – | – | – | T | T | V | V | 3 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | V | T | V | V | T | V | V | V | V | V | V | – | T | T | V | T | – | V | V | V | V | V | – | – | V | T | T | T | – | – | V | V | – | V | V | V | T | T |
| SP 3 zetels | V | – | T | – | V | V | V | V | 3 voor · 0 tegen | V | – | – | – | T | V | V | V | V | V | V | T | V | V | V | T | – | V | V | V | T | – | V | V | V | T | V | – | – | V | V | T | V | – | – | V | V | – | V | T | V | T | T |
| 50PLUS 2 zetels | V | – | V | – | V | T | V | V | 2 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | V | V | V | V | V | T | V | V | V | V | V | – | V | T | V | V | – | V | V | V | V | V | – | – | V | V | V | T | – | – | V | V | – | V | V | V | V | T |
| Keijzer 1 zetel | – | – | – | – | – | – | – | – | 1 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | V | T | V | V | T | T | T | T | T | – | V | – | T | T | V | T | – | V | V | V | – | – | – | – | V | T | T | V | – | – | V | V | – | V | V | V | T | T |
| Volt 1 zetel | V | – | V | – | – | – | – | V | 1 voor · 0 tegen | V | – | – | – | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | – | V | T | V | V | – | V | V | V | V | V | – | – | T | V | V | V | – | – | V | V | – | V | V | V | V | V |
V = voor, T = tegen, – = niet gestemd / bestond nog niet. Hoofdelijke stemmingen tonen aantallen voor en tegen. "Voor" betekent steun voor wat die motie vraagt. Twee moties over hetzelfde onderwerp kunnen tegengestelde dingen vragen.
GroenLinks-PvdA heet sinds 2026 PRO. Groep Markuszower is in 2026 afgesplitst van de PVV.
Wat beloofden de partijen?
Hieronder staat wat partijen in hun verkiezingsprogramma van 2025 schreven. Vergelijk het zelf met hoe ze stemden. Let op: tegen een motie stemmen kan ook betekenen dat een partij die motie te ver vond gaan of slecht geformuleerd vond.
D66
Wil via groen Europees industriebeleid zelf meer produceren in microchips en kritieke grondstoffen.
Citaat en pagina
“Chinese staatssteun en het eigen-volk-eerstbeleid van de Verenigde Staten bedreigen onze economische veiligheid. Europa moet strategisch slimmer en onafhankelijker worden. Met groen Europees industriebeleid produceren en innoveren we zelf meer in cruciale sectoren, zoals in microchips en kritieke grondstoffen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 76
Streeft naar een Europese krijgsmacht en een sterke Europese positie binnen de NAVO.
Citaat en pagina
“D66 streeft op lange termijn naar een Europese krijgsmacht. Op de korte termijn wil D66 een sterke Europese positie binnen de NAVO, met Europese strategische commandovoering, Europees materieel en Europees personeel.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 78
Wil digitale onafhankelijkheid van cloud tot algoritmes, met Europese oplossingen.
Citaat en pagina
“Dat geldt ook voor Nederland en de Europese Unie: we zorgen voor digitale onafhankelijkheid, van de cloud en infrastructuur tot apps en algoritmes. We kiezen voor Europese oplossingen en stevige handhaving van Europese regels.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 12
Wil minder energieafhankelijkheid van foute regimes via zon, wind en groene waterstof.
Citaat en pagina
“En D66 wil voor onze energie niet meer afhankelijk zijn van foute regimes. Daarom kiezen we voor een slimme mix van zon, wind, groene waterstof en andere bronnen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 51
VVD
Wil sterkere Europese pijler binnen de NAVO, maar geen Europees leger.
Citaat en pagina
“Zo bouwen we aan een sterke Europese pijler binnen de NAVO, die zelfstandiger kan opereren als dat nodig is. We willen geen Europees Leger: de Tweede Kamer besluit altijd of onze krijgsmacht ergens wordt ingezet.”
VVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 40
Wil energieafhankelijkheid van Rusland snel afbouwen en eigen energieproductie vergroten.
Citaat en pagina
“We bouwen onze energie-afhankelijkheid van onbetrouwbare landen als Rusland zo snel mogelijk af. In plaats daarvan vergroten we onze eigen energieproductie en sluiten we strategische partnerschappen met bevriende landen als Noorwegen en Denemarken.”
VVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 46
Wil Europese clouds en digitale infrastructuur om minder van Amerikaanse software afhankelijk te zijn.
Citaat en pagina
“De VVD pleit daarom voor versterking van de Europese digitale infrastructuur en eigen technologische alternatieven (Nederlandse en Europese clouds), zodat we onze autonomie behouden, risico’s beperken en vitale processen niet in buitenlandse handen leggen.”
VVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 46
Wil starten met raffinage van aardmetalen in Nederland en de EU.
Citaat en pagina
“Dit betekent dat er actief beleid moet worden gevoerd om in Nederland en de EU te starten met de raffinage van aardmetalen.”
VVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 47
CDA
Streeft op termijn naar volledige Europese strategische autonomie op defensie en veiligheid.
Citaat en pagina
“We bouwen onze afhankelijkheden af en streven – op termijn – naar volledige Europese strategische autonomie op het gebied van defensie en veiligheid.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 82
Wil minder afhankelijk worden van Big Tech buiten Europa.
Citaat en pagina
“We willen minder afhankelijk worden van Big Tech buiten Europa.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 50
Wil strategische afhankelijkheden van China in kaart brengen en afbouwen.
Citaat en pagina
“We brengen onze strategische afhankelijkheden van China in kaart en bouwen deze af.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 80
Wil Europese chipproductie en chipontwerp stimuleren.
Citaat en pagina
“We stimuleren de ontwikkeling van chipproductie en -ontwerp met gelijkgestemde Europese landen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 50
PRO
Gekozen op het programma van GroenLinks-PvdA; de fractie heet sinds 9 juni 2026 PRO.
Wil EU minder afhankelijk maken met diversere toeleveringsketens en meer eigen productie.
Citaat en pagina
“De EU is voor te veel goederen te afhankelijk van externe partners. Daarom zorgen we voor meer diverse toeleveringsketens, gaan we efficiënter om met energie en grondstoffen en produceren we meer cruciale goederen zelf.”
GroenLinks-PvdA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 97
Wil een onafhankelijke Europese defensie-industrie met gezamenlijke ontwikkeling en inkoop.
Citaat en pagina
“We bouwen een onafhankelijke Europese defensie-industrie via de gezamenlijke ontwikkeling en inkoop van wapensystemen, diensten en infrastructuur.”
GroenLinks-PvdA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 100
Wil investeren in Europese digitale infrastructuur, eigen cloud en veilige AI.
Citaat en pagina
“Europa is te afhankelijk van Amerikaanse techgiganten. We bouwen onze eigen digitale industrie en economie verder uit door te investeren in Europese digitale infrastructuur, een eigen Cloud en veilige AI.”
GroenLinks-PvdA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 98
Wil minder afhankelijk worden van autoritaire regimes via eigen zon- en windenergie.
Citaat en pagina
“Met investeringen in schone energie van eigen bodem, zoals zon en wind, maken we ons minder afhankelijk van autoritaire regimes.”
GroenLinks-PvdA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 52
JA21
Wil een nationale cloud onder Nederlandse wetgeving, zonder Amerikaanse of Chinese toegang.
Citaat en pagina
“Digitale soevereiniteit. Investeer in een nationale cloud onder Nederlandse wetgeving. Geen Amerikaanse of Chinese toegang tot onze data.”
JA21, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 20
Wil strategische sectoren en productieketens behouden en zo nodig terughalen naar Nederland.
Citaat en pagina
“Strategische sectoren en kritieke productieketens behouden en waar nodig terughalen naar Nederland.”
JA21, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 25
Wil minder afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese techbedrijven en investeren in strategische technologie.
Citaat en pagina
“Zorgen voor digitale soevereiniteit. Europa en Nederland mogen niet volledig afhankelijk zijn van Amerikaanse of Chinese techbedrijven. We investeren in strategische technologie en digitale veiligheid.”
JA21, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 26
Wil geen afhankelijkheid van Amerikaanse steun voor strategische militaire capaciteiten.
Citaat en pagina
“Tegelijk blijven we als eerste alert op onze eigen soevereiniteit, en steunen dus geen EU-leger buiten NAVO, geen militair optreden zonder Nederlands belang, en geen afhankelijkheid van Amerikaanse ondersteuning voor strategische capaciteiten.”
JA21, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 56
FVD
Wil de Nederlandse defensie-industrie betrekken bij aanschaf, onderhoud en ontwikkeling van materieel.
Citaat en pagina
“We betrekken de Nederlandse defensie-industrie bij aanschaf, onderhoud en ontwikkeling van materieel, zodat innovatie en werkgelegenheid in eigen land groeien.”
FVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 74
Wil tien nieuwe kerncentrales bouwen voor volledige energieautonomie van Nederland.
Citaat en pagina
“We bouwen snel tien nieuwe kerncentrales en investeren in thoriumonderzoek, zodat Nederland volledig energieautonoom wordt en ook in de toekomst kan beschikken over betrouwbare en toekomstgerichte energievoorziening.”
FVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 18
BBB
Wil Nederland minder afhankelijk maken van China en Rusland.
Citaat en pagina
“Tot slot wil BBB dat Nederland minder afhankelijk wordt van landen als China en Rusland.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 13
Wil essentiële productiecapaciteit en kritieke kennis in Nederland of Europa houden.
Citaat en pagina
“Essentiële productiecapaciteit en kritieke kennis behouden we in Nederland of Europa.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 63
Wil vitale digitale netwerken in Nederlandse of Europese handen houden.
Citaat en pagina
“Publieke en vitale digitale netwerken blijven zoveel mogelijk in bezit van Nederlandse of Europese bedrijven of samenwerkingsverbanden.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 98
Wil afhankelijkheden van Rusland en China in de voedselketen volledig afbouwen.
Citaat en pagina
“We bouwen op termijn alle afhankelijkheden van Rusland, China en gelieerde landen in de voedselketen volledig af.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 91
ChristenUnie
Wil Nederland en Europa minder afhankelijk maken van anderen voor essentiële producten.
Citaat en pagina
“We willen dat Nederland (en Europa) minder afhankelijk wordt van anderen waar het gaat om essentiële producten zoals grondstoffen, basisproducten, digitale diensten (incl. onafhankelijkheid van Amerikaanse techreuzen), voedsel en energie.”
ChristenUnie, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 43
Wil de Europese pijler van de NAVO versterken.
Citaat en pagina
“De mate waarin Europa afhankelijk is van de VS binnen de NAVO is niet toekomstbestendig. Daarom moet de samenwerking binnen de Europese pijler van de NAVO worden versterkt.”
ChristenUnie, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 19
Geeft bij overheidsinkoop voorkeur aan Europese goederen en diensten.
Citaat en pagina
“In het kader van strategische autonomie geven we de voorkeur aan de inkoop van Europese goederen en diensten, om de afhankelijkheid van China en de VS te verminderen.”
ChristenUnie, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 31
Wil inzetten op een Europese cloudoplossing.
Citaat en pagina
“Voor het waarborgen van onze strategische autonomie is het hebben van een Europese cloudoplossingen noodzakelijk. Nederland zet zich in om dit te realiseren.”
ChristenUnie, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 19
DENK
Wil meer Europese samenwerking, ook op defensie, met behoud van eigen soevereiniteit.
Citaat en pagina
“We zullen als Europa meer onze eigen verantwoordelijkheid moeten nemen. Dat betekent meer Europese samenwerking op internationaal gebied en op defensiegebied, zonder het verlies van onze eigen soevereiniteit.”
DENK, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 49
Voor Europese defensiesamenwerking, tegen een Europees leger.
Citaat en pagina
“Wij zijn een voorstander van Europese defensiesamenwerking, maar geen voorstander van een Europees leger. Wij moeten altijd zelf blijven bepalen of onze militairen worden ingezet.”
DENK, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 50
Wil digitale systemen minder afhankelijk maken van andere landen en grote bedrijven.
Citaat en pagina
“We moeten ook inzetten op onafhankelijkheid van onze systemen van andere landen en grote bedrijven.”
DENK, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 19
PvdD
Wil Europa onafhankelijk maken van Rusland en de VS, met zelfvoorzienende sectoren.
Citaat en pagina
“Nederland moet inzetten op een onafhankelijk Europa. Afhankelijkheid van landen zoals Rusland en de VS wordt afgebouwd. Sectoren zoals de energiesector en de economische sector moeten binnen Europa zoveel mogelijk zelfvoorzienend worden.”
PvdD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 127
Wil extra investeren in Europese defensie om onafhankelijk van de VS te worden.
Citaat en pagina
“Nederland en Europa investeren extra in de eigen Europese defensie. Daarbij kijken we steeds kritisch welke investeringen echt nodig zijn om onszelf te kunnen verdedigen en zo snel mogelijk onafhankelijk te worden van de VS.”
PvdD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 125
Wil volledig onafhankelijk worden van Russische olie en gas.
Citaat en pagina
“Nederland en Europa worden volledig onafhankelijk van de import van Russische olie en gas.”
PvdD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 122
Wil dat publieke sectoren afstappen van Big Tech en inzetten op Europese alternatieven.
Citaat en pagina
“Dit gebeurt sowieso in publieke sectoren: overheden, scholen en zorginstellingen stappen af van Big Tech-diensten. De overheid ontwikkelt een exitstrategie en investeert in open source, non-profit en Europese alternatieven.”
PvdD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 74
SGP
Wil minder afhankelijkheid van China bij grondstoffen, technologie en vitale infrastructuur.
Citaat en pagina
“Nederland moet minder afhankelijk worden van China wat betreft grondstoffen, technologie en vitale infrastructuur.”
SGP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 60
Wil investeren in eigen productiecapaciteit voor technologie, zoals een AI-fabriek in Groningen.
Citaat en pagina
“Nederland heeft meer technologische soevereiniteit nodig. De SGP wil daarom investeren in regionale productiecapaciteit voor nieuwe technologieën zoals een AI-fabriek in Groningen, waarbij het Nederlands belang prevaleert boven Europees belang.”
SGP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 28
Wil grondstoffenafspraken met andere landen maken.
Citaat en pagina
“Nederland maakt grondstoffenafspraken met andere landen.”
SGP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 61
Wil minder afhankelijk worden van geïmporteerde olie, kolen en lng via energie uit eigen land.
Citaat en pagina
“Dit helpt ook om minder afhankelijk te worden van dure import van olie, kolen en vloeibaar gas (lng) uit regio’s waar je geopolitiek gezien niet afhankelijk van wilt zijn.”
SGP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 44
SP
Wil onafhankelijke industrie voor cruciale producten en diensten.
Citaat en pagina
“Om vrij te zijn van dictatoriale regimes en minder vatbaar te zijn voor handelsoorlogen moeten we onafhankelijke industrie hebben voor producten en diensten waar we als land niet zonder kunnen.”
SP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 16
Wil Europa onafhankelijk maken van de Amerikaanse wapenindustrie met eigen wapenproductie.
Citaat en pagina
“Europa moet onafhankelijk zijn van de Amerikaanse wapenindustrie. Wij hebben tal van alternatieven binnen de grenzen van de EU, goed opgeleide vakmensen en onderzoekers waarmee wij zelf wapens voor onze verdediging kunnen maken.”
SP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 22
Wil onafhankelijk zijn van onvrije landen voor grondstoffen.
Citaat en pagina
“We willen onafhankelijk zijn van onvrije landen en buitenlandse bedrijven voor onze grondstoffen.”
SP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 43
Wil investeren in Europese digitale alternatieven om minder afhankelijk van de VS te zijn.
Citaat en pagina
“We moeten investeren in alternatieven in Nederland en Europa, zodat we de afhankelijkheid van de VS kunnen verminderen.”
SP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 56
50PLUS
Wil Europa als grootmacht, minder afhankelijk van andere wereldmachten.
Citaat en pagina
“Europa als een grootmacht, dat minder afhankelijk is van andere wereldmachten.”
50PLUS, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 26
Keijzer
Mona Keijzer is gekozen op het programma van BBB; op 23 februari 2026 afgesplitst.
Wil Nederland minder afhankelijk maken van China en Rusland.
Citaat en pagina
“Tot slot wil BBB dat Nederland minder afhankelijk wordt van landen als China en Rusland.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 13
Wil essentiële productiecapaciteit en kritieke kennis in Nederland of Europa houden.
Citaat en pagina
“Essentiële productiecapaciteit en kritieke kennis behouden we in Nederland of Europa.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 63
Wil vitale digitale netwerken in Nederlandse of Europese handen houden.
Citaat en pagina
“Publieke en vitale digitale netwerken blijven zoveel mogelijk in bezit van Nederlandse of Europese bedrijven of samenwerkingsverbanden.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 98
Wil afhankelijkheden van Rusland en China in de voedselketen volledig afbouwen.
Citaat en pagina
“We bouwen op termijn alle afhankelijkheden van Rusland, China en gelieerde landen in de voedselketen volledig af.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 91
Volt
Wil een Europees leger zodat de EU niet afhankelijk is van de VS.
Citaat en pagina
“We moeten niet langer afhankelijk zijn van andere landen, ook niet van de Verenigde Staten. De EU moet zichzelf kunnen verdedigen. Daarom moeten we een Europees leger bouwen.”
Volt, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 5
Wil een Europees Tech Fund voor digitale en technologische autonomie.
Citaat en pagina
“Om de digitale en technologische autonomie van de EU te versterken richten we een Europees Tech Fund op dat risicodragend investeert in strategische innovaties, van AI en kwantumtechnologie tot cleantech en biotech.”
Volt, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 82
Wil een zo onafhankelijk mogelijke Europese chip- en IT-productieketen.
Citaat en pagina
“We zetten ons in voor een zo onafhankelijk mogelijke Europese chip- en IT-productieketen, inclusief waferproductie, packaging en het grondstoffenbeleid.”
Volt, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 84
Wil Europese grondstoffenstrategie met gecoördineerde inkoop van kritieke grondstoffen.
Citaat en pagina
“We zetten in op een Europese grondstoffenstrategie, waarbij de inkoop van kritieke grondstoffen door het Europese blok wordt gecoördineerd.”
Volt, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 84
Citaten letterlijk uit het verkiezingsprogramma; samenvattingen door Solon. Lees altijd ook het programma zelf.
Bron: open data Tweede Kamer.