Stikstof & boeren
53 zaken in deze Kamerperiode. Over stikstofbeleid en de gevolgen voor boeren.
Tijdlijn
Elk nummer verwijst naar hetzelfde voorstel in de lijst en stemtabel; zonder stemming staat het op de indieningsdatum.
Bron: open data Tweede Kamer
- 53PAS-melders binnen hun melding: bezien of vervolging uitblijftMotie · 27 okt 2026AangenomenAangenomen
- 51Rekenkundige ondergrens verhogen naar 1 mol per hectareMotie · 13 okt 2026VerworpenVerworpen
- 52Geen vervolging PAS-melders zonder beloofde natuurvergunningMotie · ingediend 12 okt 2026In behandelingIn behandeling
- 50Gevolgen voor landbouw en platteland meewegen bij stikstofbeleidMotie · 6 okt 2026VerworpenVerworpen
- 49Rekenkundige ondergrens AERIUS verhogen naar 1 molMotie · 6 okt 2026VerworpenVerworpen
- 48Zones rond stikstofgevoelige gebieden beperken tot 250 meterMotie · 22 sep 2026VerworpenVerworpen
- 47Motie vraagt af te zien van voorgestelde ammoniaknormMotie · 17 sep 2026VerworpenVerworpen
- 46Schrappen wettelijke GVE-norm uit maatregelenpakketMotie · 17 sep 2026VerworpenVerworpen
- 45Vergunningtraject voor PAS-melders vóór 1 maart 2027 startenMotie · 17 sep 2026VerworpenVerworpen
- 44Rekenkundige ondergrens AERIUS per oktober 2026 invoerenMotie · 17 sep 2026VerworpenVerworpen
In één oogopslag
53 moties en wetsvoorstellen, waarvan 13 aangenomen.
De moties vragen verschillende dingen: 'voor' betekent steun voor wat díe motie vraagt.
| Fractie | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| D66 26 zetels | T | T | T | V | T | T | V | 0 voor · 26 tegen | V | – | V | T | T | V | T | T | T | V | V | T | T | – | T | T | T | T | – | – | T | V | V | V | T | T | V | T | T | T | T | V | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | – | V |
| VVD 22 zetels | T | T | T | V | T | T | V | 0 voor · 22 tegen | V | – | V | T | T | V | T | T | T | T | V | T | T | – | T | T | T | T | – | – | T | V | V | V | T | T | V | T | T | T | T | V | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | – | T |
| CDA 18 zetels | T | T | T | V | T | T | V | 18 voor · 0 tegen | V | – | V | T | T | V | T | T | T | V | V | T | T | – | T | T | T | T | – | – | T | V | V | V | T | T | V | T | T | T | T | V | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | – | V |
| PRO 20 zetels | T | T | T | V | T | T | T | 0 voor · 20 tegen | T | – | V | T | T | V | T | T | T | V | V | V | T | – | T | T | T | T | – | – | V | V | V | V | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | V | T | – | T |
| PVV 19 zetels | V | V | V | T | T | V | V | 19 voor · 0 tegen | T | – | T | V | V | T | V | V | T | T | V | T | V | – | V | V | V | V | – | – | T | T | T | T | V | V | V | V | V | V | V | V | T | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | – | V |
| JA21 9 zetels | V | V | V | V | T | V | V | 9 voor · 0 tegen | V | – | V | V | V | T | V | T | V | T | V | T | V | – | V | V | V | V | – | – | T | T | T | T | V | V | V | T | V | V | V | V | V | V | T | V | V | V | V | V | V | T | V | – | V |
| FVD 7 zetels | T | V | V | T | V | V | V | 6 voor · 0 tegen | V | – | T | V | V | T | V | V | T | T | V | T | V | – | V | V | V | V | – | – | T | T | T | T | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | – | V |
| Groep Markuszower 7 zetels | – | – | V | T | V | V | V | 7 voor · 0 tegen | V | – | T | V | V | T | V | V | V | T | V | T | V | – | V | V | V | V | – | – | T | T | T | T | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | T | V | V | V | – | V |
| BBB 3 zetels | T | V | V | T | V | V | V | 3 voor · 0 tegen | V | – | T | V | V | T | V | V | T | V | V | V | V | – | V | V | V | V | – | – | T | T | – | T | V | V | T | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | – | V |
| ChristenUnie 3 zetels | T | T | V | V | T | V | V | 3 voor · 0 tegen | V | – | V | T | V | V | V | T | T | V | V | V | – | – | V | V | V | V | – | – | V | V | V | V | V | – | V | T | T | V | V | V | V | V | T | V | V | V | V | T | V | V | V | – | V |
| DENK 3 zetels | T | T | T | V | T | T | T | 0 voor · 3 tegen | T | – | V | T | T | V | T | T | T | T | T | T | T | – | T | T | T | T | – | – | V | V | V | V | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | – | T |
| PvdD 3 zetels | T | T | T | V | T | T | T | 0 voor · 3 tegen | T | – | V | T | T | V | T | T | T | T | T | T | T | – | T | T | T | T | – | – | V | V | V | V | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | – | T |
| SGP 3 zetels | V | V | V | V | V | V | V | 3 voor · 0 tegen | V | – | T | V | V | T | V | T | V | V | V | T | V | – | V | V | V | V | – | – | T | T | T | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | T | V | V | V | V | V | V | V | V | – | V |
| SP 3 zetels | T | T | T | V | T | T | T | 0 voor · 3 tegen | T | – | V | T | T | V | T | T | T | V | V | V | T | – | T | T | T | T | – | – | V | V | V | V | T | T | V | T | – | V | T | V | T | T | T | T | V | T | V | T | T | V | T | – | V |
| 50PLUS 2 zetels | V | T | T | V | T | V | V | 2 voor · 0 tegen | V | – | V | T | T | V | V | T | T | V | V | T | T | – | T | T | T | T | – | – | V | V | V | V | V | T | V | T | T | T | T | V | V | V | T | V | T | T | T | T | T | T | T | – | V |
| Keijzer 1 zetel | – | – | V | V | V | V | T | 1 voor · 0 tegen | V | – | T | V | V | T | – | T | T | V | V | T | V | – | – | V | V | V | – | – | T | T | T | T | V | V | V | V | V | V | V | V | V | V | T | V | V | V | V | V | V | V | V | – | V |
| Volt 1 zetel | T | T | T | V | T | T | T | 0 voor · 1 tegen | T | – | V | T | T | V | T | T | T | V | V | V | T | – | T | T | T | T | – | – | V | V | V | V | T | T | T | T | T | T | T | V | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | T | – | V |
V = voor, T = tegen, – = niet gestemd / bestond nog niet. Hoofdelijke stemmingen tonen aantallen voor en tegen. "Voor" betekent steun voor wat die motie vraagt. Twee moties over hetzelfde onderwerp kunnen tegengestelde dingen vragen.
GroenLinks-PvdA heet sinds 2026 PRO. Groep Markuszower is in 2026 afgesplitst van de PVV.
Wat beloofden de partijen?
Hieronder staat wat partijen in hun verkiezingsprogramma van 2025 schreven. Vergelijk het zelf met hoe ze stemden. Let op: tegen een motie stemmen kan ook betekenen dat een partij die motie te ver vond gaan of slecht geformuleerd vond.
D66
Houdt vast aan halvering van de stikstofuitstoot in 2030 en waterdoelen in 2027.
Citaat en pagina
“D66 blijft gecommitteerd aan halvering van de stikstofuitstoot in 2030 en het halen van de waterkwaliteitsdoelstellingen uit de Kaderrichtlijn Water in 2027.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 69
Wil hoger beroep in Greenpeace-zaak intrekken en landbouwdoelen niet verlagen.
Citaat en pagina
“Het hoger beroep dat de Staat in de Greenpeace-zaak heeft aangespannen, wordt ingetrokken. De doelstellingen voor de landbouw blijven staan en worden niet verlaagd.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 67
Wil snelle stikstofvermindering met juridisch vastgelegde, niet-vrijblijvende doelen.
Citaat en pagina
“D66 wil snelle vermindering van de stikstofuitstoot, op basis van een plan met duidelijke doelen, die niet vrijblijvend zijn en die juridisch vastliggen. Zo kunnen we weer vergunningen verlenen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 69
Ziet uitkoop van boeren als instrument, gekoppeld aan doelen per gebied.
Citaat en pagina
“D66 ziet uitkoop van boeren niet als doel op zich. Uitkoop is een instrument dat de omslag naar een natuurinclusieve en minder intensieve landbouw moet ondersteunen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 70
VVD
Wil sectorale emissieplafonds met 50% geborgde emissiereductie in 2035 in plaats van KDW-doelen.
Citaat en pagina
“We gaan deze KDW-doelen vervangen door sectorgebonden emissieplafonds, inclusief wettelijke tussendoelen, die optellen tot 50% geborgde emissiereductie in 2035.”
VVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 16
Wil PAS-melders legaliseren zodra structurele emissiereductie wettelijk is geborgd.
Citaat en pagina
“Zo worden PAS-melders, ondernemers die te goeder trouw hebben gehandeld maar nu zonder vergunning zitten, gelegaliseerd met bijvoorbeeld een juridisch houdbare rekenkundige ondergrens.”
VVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 16
Wil per landbouwbedrijf afrekenbare emissienormen op basis van een nationaal plafond.
Citaat en pagina
“Op basis van een nationaal stikstofemissieplafond krijgen landbouwbedrijven een reductiedoelstelling met afrekenbare normen per hectare of per dier.”
VVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 24
Wil weer vergunningen voor boeren die stikstofreducerende innovaties toepassen.
Citaat en pagina
“Er moeten weer vergunningen komen voor agrariërs om aan de slag te gaan met stikstofreducerende innovaties, waarvan het grote potentieel recent is aangetoond door onderzoek van de Wageningen Universiteit.”
VVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 16
CDA
Wil stikstofreductie in 2035, tussendoel 2030, via een emissienorm per bedrijf.
Citaat en pagina
“We sturen op stikstofreductie voor de landbouwsector, en alle overige sectoren, in 2035 (met een tussendoel in 2030). Dit kan door het instellen van een emissienorm per bedrijf.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 59
Wil het Stikstoffonds herstellen voor de transitie van landbouw en natuurbeheer.
Citaat en pagina
“We herstellen het Stikstoffonds, zodat ruime middelen beschikbaar zijn om de noodzakelijke transitie in de agrarische sector en natuurbeheer mogelijk te maken.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 59
Sancties zoals intrekken van vergunningen alleen als ultieme remedie bij niet gehaalde normen in 2035.
Citaat en pagina
“Sanctionering zoals het intrekken van vergunningen of eventuele korting van dier- of fosfaatrechten fungeert daarbij als ultieme remedie voor dat deel van de gestelde emissienormen dat bedrijven niet hebben gehaald in 2035.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 59
Wil doorgaan met opkoop-, verplaatsings- en extensiveringsregelingen.
Citaat en pagina
“We willen doorgaan met de aangekondigde opkoopregelingen, vrijwillige verplaatsingsregeling en stikstofreductie-extensiveringsregelingen .”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 60
PRO
Gekozen op het programma van GroenLinks-PvdA; de fractie heet sinds 9 juni 2026 PRO.
Wil piekbelasters uitkopen of verplaatsen, zo nodig gedwongen.
Citaat en pagina
“Om de natuur te laten herstellen is het als eerste van belang piekbelasters gericht uit te kopen, te verplaatsen, of te begeleiden naar een vorm van landbouw die minder druk legt op de omgeving. Als stok achter de deur zijn we bereid tot gedwongen uitkoop zodat de natuur voldoende kan herstellen en het land van het slot kan.”
GroenLinks-PvdA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 58
Wil direct intensieve veehouders rond Veluwe en Peel uitkopen.
Citaat en pagina
“Rondom natuurgebieden als de Veluwe en de Peel starten we direct met het uitkopen van intensieve veehouders zodat binnen een half jaar de vergunningverlening voor woningbouw weer loopt.”
GroenLinks-PvdA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 38
Wil krimp van de veestapel en een einde aan de bio-industrie.
Citaat en pagina
“Dat leidt onvermijdelijk tot een krimp van de veestapel en een einde aan de bio-industrie. Sectoren die voor het overgrote deel produceren voor de export, moeten als eerste krimpen.”
GroenLinks-PvdA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 59
Wil een stikstofbank waarin vrijgekomen ruimte naar projecten met maatschappelijk belang gaat.
Citaat en pagina
“Vrijgekomen stikstofruimte komt in een stikstofbank waar de overheid eerste recht van koop heeft voor projecten met een maatschappelijk belang zoals woningbouw, de energietransitie, defensie en infrastructuur. PAS-melders en interimmers gaan we helpen.”
GroenLinks-PvdA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 58
PVV
Wil de rekenkundige ondergrens verhogen naar 1 mol en kritische depositiewaarden schrappen.
Citaat en pagina
“Tot die tijd verhogen we direct de rekenkundige ondergrens naar minimaal 1 mol en halen we de kritische depositiewaarden uit de wet.”
PVV, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 23
Wijst gedwongen uitkoop of onteigening van boeren af.
Citaat en pagina
“Gedwongen uitkoop of onteigening van boeren is bij ons absoluut een no-go.”
PVV, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 23
Wil PAS-melders direct legaliseren.
Citaat en pagina
“PAS-melders gaan we onmiddellijk legaliseren; ze hebben al veel te lang moeten wachten.”
PVV, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 23
Wil minder of kleinere Natura 2000-gebieden.
Citaat en pagina
“Ook willen we het aantal gebieden met een Natura 2000-status verminderen – of gebieden verkleinen.”
PVV, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 23
JA21
Steunt het schrappen van de KDW en een rekenkundige ondergrens van 1 mol.
Citaat en pagina
“Steun uitspreken voor het schrappen van de KDW en het invoeren van de rekenkundige ondergrens van 1 mol.”
JA21, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 43
Is tegen gedwongen uitkoop van boeren.
Citaat en pagina
“JA21 is en blijft fel gekant tegen de gedwongen uitkoop van agrariërs.”
JA21, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 42
Wil regionaal maatwerk rond kwetsbare natuurgebieden in plaats van generieke maatregelen.
Citaat en pagina
“Afzien van generieke maatregelen en inzetten op regionale maatwerkpakketten rondom de meest kwetsbare natuurgebieden.”
JA21, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 43
Wil voldoende geld voor vrijwillige extensiverings- en beëindigingsregelingen.
Citaat en pagina
“Voldoende financiële middelen voor vrijwillige extensiverings- en beëindigingsregelingen.”
JA21, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 43
FVD
Wil het volledige stikstofbeleid schrappen, inclusief de Kritische Depositiewaarden.
Citaat en pagina
“We vegen het hele stikstofbeleid van tafel en halen de Kritische Depositiewaarden (KDW) uit de wet en uit de vergunningverlening, omdat er geen stikstofcrisis is en boeren gewoon kunnen blijven boeren.”
FVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 41
Wil geen gedwongen onteigening of vrijwillige uitkoop van boeren met belastinggeld.
Citaat en pagina
“We gaan nooit over tot gedwongen onteigening van boeren en ook niet tot ‘vrijwillige’ uitkoop met belastinggeld, zodat de agrarische sector in Nederland behouden blijft.”
FVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 41
Wil het stikstoffonds van €25 miljard opheffen en inzetten voor lastenverlichting.
Citaat en pagina
“We heffen het stikstoffonds van €25 miljard op, zodat deze gelden gebruikt kunnen worden voor lastenverlichting.”
FVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 41
Wil PAS-melders uit 2015-2019 alsnog een permanente vergunning geven.
Citaat en pagina
“We geven bedrijven die tussen 2015 en 2019 een melding hebben gedaan in het PAS alsnog permanent een vergunning, zodat ze uit de onzekerheid worden gehaald en weer aan het werk kunnen.”
FVD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 41
Groep Markuszower
Gekozen op het programma van de PVV; op 20 januari 2026 afgesplitst van de PVV.
Wil de rekenkundige ondergrens verhogen naar 1 mol en kritische depositiewaarden schrappen.
Citaat en pagina
“Tot die tijd verhogen we direct de rekenkundige ondergrens naar minimaal 1 mol en halen we de kritische depositiewaarden uit de wet.”
PVV, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 23
Wijst gedwongen uitkoop of onteigening van boeren af.
Citaat en pagina
“Gedwongen uitkoop of onteigening van boeren is bij ons absoluut een no-go.”
PVV, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 23
Wil PAS-melders direct legaliseren.
Citaat en pagina
“PAS-melders gaan we onmiddellijk legaliseren; ze hebben al veel te lang moeten wachten.”
PVV, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 23
Wil minder of kleinere Natura 2000-gebieden.
Citaat en pagina
“Ook willen we het aantal gebieden met een Natura 2000-status verminderen – of gebieden verkleinen.”
PVV, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 23
BBB
Wil geen gedwongen onteigening, uitkoop, verplaatsing of extensivering vanwege stikstof.
Citaat en pagina
“Geen gedwongen onteigening of gedwongen uitkoop, gedwongen verplaatsing of gedwongen extensivering op basis van stikstof.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 33
Wil een rekenkundige ondergrens van minimaal 1 mol invoeren.
Citaat en pagina
“De invoering van een rekenkundige ondergrens van minimaal 1 mol. Dit is een belangrijke eerste stap maar niet genoeg om de vergunningverlening volledig uit het slop te trekken.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 38
Wil stikstofuitstoot verlagen via innovatie in plaats van krimp.
Citaat en pagina
“In plaats van het verlagen van stikstofuitstoot door krimp, wordt ingezet op innovatie en nieuwe technieken.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 39
Wil de afbouw van de derogatie terugdraaien.
Citaat en pagina
“Alles wordt op alles gezet om de afbouw van de huidige derogatie terug te draaien en met de EU tot betere en wel werkbare normen en afspraken te komen.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 34
ChristenUnie
Wil de stikstofuitstoot in tien jaar halveren ten opzichte van 2019.
Citaat en pagina
“De stikstofuitstoot wordt de komende tien jaar gehalveerd ten opzichte van 2019, zowel de uitstoot van stikstofoxiden in de mobiliteit en industrie als ammoniakuitstoot in de landbouw.”
ChristenUnie, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 10
Geeft elk boerenbedrijf een bindend bedrijfsspecifiek emissiedoel.
Citaat en pagina
“Elk boerenbedrijf krijgt een bindend bedrijfsspecifiek doel dat is afgeleid van de landelijke opgave en sectorale emissieplafonds.”
ChristenUnie, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 10
Trekt 5 miljard euro extra uit om boeren te helpen.
Citaat en pagina
“Daartegenover staat dat er 5 miljard euro extra uitgetrokken wordt om boeren te helpen bij doelsturing, extensivering, omschakeling naar biologische landbouw, agrarisch natuurbeheer en natuurherstel.”
ChristenUnie, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 10
Wil PAS-melders legaliseren met een natuurvergunning.
Citaat en pagina
“We zetten alles op alles om deze groep ondernemers te legaliseren met een natuurvergunning.”
ChristenUnie, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 10
DENK
Wil stikstofdoelen handhaven via vrijwillige uitkoop; gedwongen uitkoop als laatste redmiddel niet uitgesloten.
Citaat en pagina
“Handhaving van de doelen om de stikstofuitstoot te verminderen. Wij gaan inzetten op vrijwillige uitkoopregelingen in de landbouw, waarbij als ultimum remedium gedwongen uitkoop niet door ons wordt uitgesloten.”
DENK, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 46
PvdD
Wil het aantal dieren in de bio-industrie in twee jaar met minstens 75% laten krimpen.
Citaat en pagina
“Het totale aantal dieren dat in de bio-industrie wordt gefokt en gedood, krimpt met minstens 75% in de komende twee jaar.”
PvdD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 12
Wil in 2030 75% van de stikstofgevoelige gebieden onder de kritische depositiewaarde brengen.
Citaat en pagina
“In 2030 zijn 75% van de stikstofgevoelige gebieden onder de kritische depositiewaarde gebracht, met prioriteit voor de meest gevoelige gebieden.”
PvdD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 12
Wil luchtwassers verbieden en stoppen met technische stikstofoplossingen.
Citaat en pagina
“We besparen de belastingbetaler veel geld en de boeren veel regeldruk door te stoppen met symptoombestrijding. Er komt een verbod op luchtwassers.”
PvdD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 46
Wil landbouwsubsidies inzetten om boeren te laten omschakelen naar biologisch, plantaardig.
Citaat en pagina
“Het Europees Gemeenschappelijk Landbouwbeleid gaat grondig op de schop. De honderden miljoenen euro’s aan landbouwsubsidies uit de huidige begroting worden gebruikt om boeren te helpen overschakelen naar biologische, plantaardige productie.”
PvdD, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 46
SGP
Verzet zich tegen gedwongen opkoop en het intrekken van correct verleende vergunningen.
Citaat en pagina
“De SGP verzet zich tegen gedwongen opkoop of het intrekken van op juiste wijze verleende vergunningen.”
SGP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 40
Wil stikstofuitstoot verlagen via een wettelijk programma, zonder doelen in de wet.
Citaat en pagina
“De stikstofuitstoot gaat verder omlaag. Niet door het vastleggen van onhaalbare doelen in de wet, maar door een wettelijk programma voor geborgde en doelgerichte daling van de stikstofuitstoot.”
SGP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 40
Wil PAS-knelgevallen die te goeder trouw handelden met prioriteit legaliseren.
Citaat en pagina
“Legalisering van PAS-knelgevallen en andere knelgevallen die te goeder trouw gehandeld hebben, heeft prioriteit.”
SGP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 40
Wil dat kritische depositiewaarden en modelberekeningen niet doorslaggevend zijn bij toetsing.
Citaat en pagina
“Kritische depositiewaarden en modelberekeningen zijn dienend, en niet leidend.”
SGP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 40
SP
Wil minimaal 1.200 meter afstand tussen veehouderijen en dorpskernen.
Citaat en pagina
“Er komt een minimale afstand van 1.200 meter tussen veehouderijen en dorpskernen.”
SP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 46
Wil nieuwe stallen alleen toestaan als oude stallen worden gesloopt.
Citaat en pagina
“Nieuwe stallen worden alleen gebouwd als oude stallen worden gesloopt.”
SP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 46
Wil stikstofuitstoot fors verminderen zonder dat dit ten koste gaat van boeren.
Citaat en pagina
“De SP wil de stikstofuitstoot stevig terugdringen, maar niet over de rug van boeren.”
SP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 46
Ziet stikstofreductie als noodzaak voor natuur, gezondheid en landbouw.
Citaat en pagina
“Stikstofreductie is geen keuze meer, maar noodzaak voor onze natuur, onze gezondheid én voor het voortbestaan van de landbouw.”
SP, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 45
50PLUS
Wil landbouwbeleid dat niet strenger is dan in de buurlanden.
Citaat en pagina
“Een Nederlands landbouwbeleid dat niet strenger is dan dat van onze buurlanden.”
50PLUS, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 22
Vindt het stikstofbeleid slecht doordacht en schadelijk voor de Nederlandse economie.
Citaat en pagina
“Slecht doordachte en slecht uitgevoerde plannen op het terrein van energie, klimaat, stikstof en natuurbeleid, hebben ervoor gezorgd dat Nederland zijn aansluiting bij de economische top van de wereld dreigt kwijt te raken.”
50PLUS, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 21
Keijzer
Mona Keijzer is gekozen op het programma van BBB; op 23 februari 2026 afgesplitst.
Wil geen gedwongen onteigening, uitkoop, verplaatsing of extensivering vanwege stikstof.
Citaat en pagina
“Geen gedwongen onteigening of gedwongen uitkoop, gedwongen verplaatsing of gedwongen extensivering op basis van stikstof.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 33
Wil een rekenkundige ondergrens van minimaal 1 mol invoeren.
Citaat en pagina
“De invoering van een rekenkundige ondergrens van minimaal 1 mol. Dit is een belangrijke eerste stap maar niet genoeg om de vergunningverlening volledig uit het slop te trekken.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 38
Wil stikstofuitstoot verlagen via innovatie in plaats van krimp.
Citaat en pagina
“In plaats van het verlagen van stikstofuitstoot door krimp, wordt ingezet op innovatie en nieuwe technieken.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 39
Wil de afbouw van de derogatie terugdraaien.
Citaat en pagina
“Alles wordt op alles gezet om de afbouw van de huidige derogatie terug te draaien en met de EU tot betere en wel werkbare normen en afspraken te komen.”
BBB, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 34
Volt
Wil toewerken naar toekomstbestendige landbouw binnen de wettelijke stikstofnormen.
Citaat en pagina
“Volt gaat gericht en rechtvaardig toewerken naar toekomstbestendige landbouw binnen de wettelijke stikstofnormen, met een duidelijke en eerlijke behandeling voor alle boeren.”
Volt, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 35
Wil een uitkoopregeling voor bedrijven die niet kunnen verduurzamen.
Citaat en pagina
“Volt biedt de bedrijven die niet in staat zijn te verduurzamen een uitkoopregeling.”
Volt, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 33
Wil de Afrekenbare StoffenBalans invoeren voor emissiereductie.
Citaat en pagina
“We voeren een Afrekenbare StoffenBalans in als beleidsinstrument voor emissiereductie door doelsturing, conform het rapport “Niet alles kan overal” van de Adviescommissie Stikstofproblematiek (Remkes-rapport).”
Volt, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 33
Wil het opkopen en doorverkopen van stikstofrechten door private partijen verbieden.
Citaat en pagina
“Op dit moment worden stikstofrechten door private partijen opgekocht en doorverkocht aan de hoogste bieders. Volt wil dit verbieden, want het staat een goed georganiseerde afname van stikstof in de weg.”
Volt, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 36
Citaten letterlijk uit het verkiezingsprogramma; samenvattingen door Solon. Lees altijd ook het programma zelf.
Bron: open data Tweede Kamer.