CDA
Christen-Democratisch Appèl
18 zetels
Verkiezingsprogramma
Hieronder staat wat partijen in hun verkiezingsprogramma van 2025 schreven. Vergelijk het zelf met hoe ze stemden. Let op: tegen een motie stemmen kan ook betekenen dat een partij die motie te ver vond gaan of slecht geformuleerd vond.
Asielwetten
Steunt de Asielnoodmaatregelenwet: tijdelijke vergunningen en gezinshereniging beperkt tot het kerngezin.
“We zijn voorstander van de maatregelen uit de Asielnoodmaatregelenwet waarin we kiezen voor tijdelijke asielvergunningen, gezinshereniging terugbrengen tot het kerngezin, de voornemenprocedure bij de IND afschaffen, uitbreiding van de ongewenstverklaring en de maatregelen die het stapelen van asielverzoeken onmogelijk maakt.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 85
Wil gezinshereniging bij tijdelijke bescherming pas na wachttijd, met inkomen en woonruimte.
“Daarbij kiezen we in lijn met het EU-recht en vergelijkbaar met Duitsland en België om mensen met tijdelijke bescherming pas gezinsleden te laten overkomen na een wachttijd en wanneer ze inkomsten en woonruimte hebben.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 84
Wil uitgeprocedeerde asielzoekers strafbaar stellen als zij niet meewerken aan terugkeer.
“Uitgeprocedeerde asielzoekers die niet meewerken aan terugkeer maken zich strafbaar.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 5
Wil de spreidingswet uitvoeren om de asielopvang te ordenen.
“We voeren de spreidingswet uit, zodat de chaos in de asielopvang stopt en er een einde komt aan de extreem hoge kosten aan hotels voor asielopvang.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 5
Box 3
Wil zo snel mogelijk een box 3-heffing op werkelijk rendement invoeren.
“We houden particuliere verhuur aantrekkelijk door zo snel mogelijk een heffing in te voeren op werkelijk rendement in box 3. Zo wordt niet langer belasting geheven over waarde die vastzit in stenen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 35
Wil een box 3-belastingkorting invoeren voor particuliere leningen aan het mkb.
“Om particulier kapitaal te mobiliseren voor investeringen voeren we de ‘win-win-lening’ in, een belastingkorting in box 3 voor particulieren die een lening aan het Nederlandse mkb verstrekken.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 47
Wil tijdelijke maatregel voor kleine particuliere verhuurders tot de vermogenswinstbelasting er is.
“Totdat de vermogenswinstbelasting is ingevoerd, willen we een tijdelijke (financiële) maatregel om verhuur door kleine particuliere verhuurders mogelijk te houden.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 35
Defensie-uitgaven
Wil uiterlijk 2035 3,5% bbp aan defensie uitgeven, plus 1,5% voor gerelateerde doelen.
“Nederland committeert zich aan de afspraken van de NAVO-capaciteitsdoelstellingen en de nieuwe NAVO-norm om uiterlijk in 2035 3,5 procent van het bbp uit te geven aan defensie. In de komende periode willen we de eerste stap naar 2030 zetten. Daarnaast geven we ook 1,5 procent van het bbp aan defensie-gerelateerde doelen uit.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 82
Wil ruimte op de begroting maken voor extra defensie-uitgaven met EU-begrotingsregels.
“We maken ruimte op de begroting om de extra defensie-uitgaven te kunnen betalen, waarbij we gebruikmaken van de ruimere EU-begrotingsregels.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 82
Wil een vrijheidsbijdrage voor iedere Nederlander ter financiering van defensie.
“Iedere Nederlander levert een vrijheidsbijdrage, want veiligheid is niet gratis.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 6
Eigen risico
Wil de verlaging van het eigen risico terugdraaien.
“We draaien de verlaging van het eigen risico terug, want die maakt de premie alleen maar duurder.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 5
Is voorstander van tranchering van het eigen risico per behandeling.
“Wél zijn we voorstander van tranchering per behandeling. We hebben daarbij oog voor de kosten voor chronisch zieken en mensen met een beperking.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 30
Europese onafhankelijkheid
Streeft op termijn naar volledige Europese strategische autonomie op defensie en veiligheid.
“We bouwen onze afhankelijkheden af en streven – op termijn – naar volledige Europese strategische autonomie op het gebied van defensie en veiligheid.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 82
Wil minder afhankelijk worden van Big Tech buiten Europa.
“We willen minder afhankelijk worden van Big Tech buiten Europa.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 50
Wil strategische afhankelijkheden van China in kaart brengen en afbouwen.
“We brengen onze strategische afhankelijkheden van China in kaart en bouwen deze af.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 80
Wil Europese chipproductie en chipontwerp stimuleren.
“We stimuleren de ontwikkeling van chipproductie en -ontwerp met gelijkgestemde Europese landen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 50
Groningen
Wil dat het Rijk schade zonder gedoe herstelt en uitvoerders ruimte geeft.
“Het Rijk moet doen wat het heeft beloofd: schade herstellen zonder gedoe . Uitvoerders in de regio moeten daarom de opdracht én de ruimte krijgen om problemen op te lossen, binnen de ruimte die de regelingen bieden.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 67
Wil een blijvende aanwezigheid van rijksdiensten en rijksinstanties in Groningen.
“Groningen verdient perspectief. Wij willen een blijvende aanwezigheid van rijksdiensten en rijksinstanties in Groningen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 67
Wil jaarlijkse bestuurlijke verantwoording over de voortgang van het schadeherstel.
“Het is van belang dat jaarlijks bestuurlijk verantwoording wordt afgelegd over de voortgang van het schadeherstel.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 67
Hypotheekrenteaftrek
Wil hypotheekrenteaftrek geleidelijk afbouwen en opbrengst volledig inzetten voor lagere inkomstenbelasting.
“Daarom bouwen we de hypotheekrenteaftrek geleidelijk af. De opbrengsten gebruiken we een op een om de inkomstenbelasting te verlagen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 34
Wil de afbouw van de hypotheekrenteaftrek spreiden over dertig jaar.
“De geleidelijke afbouw vindt plaats over een lange transitieperiode van dertig jaar, zodat huiseigenaren die met de aftrek rekening hebben gehouden in hun financiële planning, niet in de knel komen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 34
Wil hypotheekrenteaftrek stapsgewijs afbouwen met evenveel verlaging van de inkomstenbelasting.
“De hypotheekrenteaftrek bouwen we stap voor stap af, terwijl we tegelijk de inkomstenbelasting evenveel verlagen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 5
Israël & Gaza
Wil snel grootschalige humanitaire hulp, een definitief staakt-het-vuren en vrijlating van gijzelaars.
“Alle inspanningen moeten op de kortst mogelijke termijn gericht zijn op het op grote schaal doorlaten van humanitaire hulpgoederen , een definitief staakt-het-vuren in Gaza, en vrijlating van de Israëlische gijzelaars .”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 78
Wil meer druk op Israël, zoals opschorting van handelsvoordelen of persoonlijke sancties.
“Hierbij past grotere druk op Israël bijvoorbeeld door de handelsvoordelen uit het EU-Israël-associatieverdrag op te schorten, of sancties op personen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 79
Wil verder gaan dan het ontmoedigen van nederzettingen, bijvoorbeeld met sancties of een verbod op producten.
“Het illegale Israëlische nederzettingenbeleid ondermijnt de tweestatenoplossing en brengt vrede verder weg. Het kabinet moet verder gaan dan ontmoedigen en effectieve maatregelen nemen, zoals sancties tegen verantwoordelijken en een verbod op producten uit de illegale nederzettingen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 79
Blijft streven naar een tweestatenoplossing op basis van VN-resolutie 242.
“Het CDA blijft streven naar een tweestatenoplossing op basis van Resolutie 242 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waarbij de veiligheid van beide soevereine staten is gegarandeerd en de inwoners gelijke rechten hebben.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 79
Kerncentrales
Wil doorgaan met de ontwikkeling van twee nieuwe kerncentrales.
“We gaan door met de ontwikkeling van twee nieuwe kerncentrales . De bouw vindt zorgvuldig en in goed overleg met de omgeving plaats.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 54
Wil kleine modulaire kernreactoren onderzoeken en stimuleren, samen met andere Europese landen.
“We onderzoeken en stimuleren de ontwikkeling van kleine, modulaire kernreactoren (SMR’s) en houden de kosten beheersbaar door in Europa de krachten te bundelen met andere geïnteresseerde landen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 54
Wil voldoende CO₂-vrij regelbaar vermogen, bijvoorbeeld kleine kerncentrales.
“We dragen zorg voor voldoende CO₂-vrij regelbaar vermogen (bijvoorbeeld kleine kerncentrales) om leveringszekerheid ook op de langere termijn te borgen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 54
Kinderen & social media
Wil een verplichte leeftijdscheck voor social media en bescherming tegen kindermarketing.
“We beschermen onze kinderen tegen kindermarketing en voeren een verplichte leeftijdscheck in voor social media.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 6
Wil richtlijnen voor ouders en leerkrachten en verplichte leeftijdsverificatie via een Kijkwijzer-aanpak.
“We pleiten voor heldere richtlijnen om ouders en leerkrachten te ondersteunen met een aanpak, en willen een verplichtende leeftijdsverificatie door een ‘Kijkwijzer’-aanpak voor gebruik van specifieke apps.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 11
Wil marketing op kinderen en aankopen in online games hard aanpakken.
“We pakken marketing gericht op kinderen en aankopen in online games hard aan.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 11
Koopkracht
Wil kinderbijslag en kindgebonden budget verhogen en samenvoegen tot één regeling.
“Wij ondersteunen gezinnen beter door kinderbijslag en kindgebonden budget te verhogen en samen te voegen tot één eenvoudige regeling.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 6
Wil de arbeidskorting hervormen naar een korting per gewerkt uur.
“We zetten de arbeidskorting beter in en hervormen deze naar een arbeidskorting die voor elk gewerkt uur wordt toegepast zodat werken meer loont.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 70
Wil de kostendelersnorm in de Participatiewet afschaffen.
“We schaffen de kostendelersnorm in de Participatiewet af, zodat volwassenen zonder boete een huis kunnen delen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 6
Wil het belastingstelsel hervormen zodat werken meer loont.
“We hervormen het belastingstelsel zodat werken meer loont.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 5
Oekraïne & Rusland
Wil Oekraïne blijven steunen in de strijd voor vrijheid.
“Het is onze morele plicht en in het belang van onze eigen veiligheid om Oekraïne te blijven steunen in de strijd voor vrijheid.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 78
Wil bevroren Russische tegoeden inzetten voor wederopbouw en sancties strenger handhaven.
“Bevroren Russische tegoeden worden ingezet voor de wederopbouw van Oekraïne en we handhaven bestaande sancties strenger, bijvoorbeeld door de Russische schaduwvloot te weren uit onze havens.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 78
Vrede kan alleen als Oekraïne instemt met de uitkomst van onderhandelingen.
“Er kan pas sprake zijn van duurzame vrede wanneer Oekraïne instemt met de uitkomst van eventuele onderhandelingen waar het zelf aan deelneemt.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 78
Stikstof & boeren
Wil stikstofreductie in 2035, tussendoel 2030, via een emissienorm per bedrijf.
“We sturen op stikstofreductie voor de landbouwsector, en alle overige sectoren, in 2035 (met een tussendoel in 2030). Dit kan door het instellen van een emissienorm per bedrijf.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 59
Wil het Stikstoffonds herstellen voor de transitie van landbouw en natuurbeheer.
“We herstellen het Stikstoffonds, zodat ruime middelen beschikbaar zijn om de noodzakelijke transitie in de agrarische sector en natuurbeheer mogelijk te maken.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 59
Sancties zoals intrekken van vergunningen alleen als ultieme remedie bij niet gehaalde normen in 2035.
“Sanctionering zoals het intrekken van vergunningen of eventuele korting van dier- of fosfaatrechten fungeert daarbij als ultieme remedie voor dat deel van de gestelde emissienormen dat bedrijven niet hebben gehaald in 2035.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 59
Wil doorgaan met opkoop-, verplaatsings- en extensiveringsregelingen.
“We willen doorgaan met de aangekondigde opkoopregelingen, vrijwillige verplaatsingsregeling en stikstofreductie-extensiveringsregelingen .”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 60
Toeslagen
Wil toeslagen automatisch en direct uitkeren, zodat fouten en naheffingen verdwijnen.
“Toeslagen keren we automatisch en direct uit, zodat fouten en naheffingen verdwijnen.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 5
Wil de hersteloperatie voor ouders van het toeslagenschandaal afronden.
“Na inmiddels zes jaar wachten veel ouders nog steeds op een goede afhandeling. Er is in het proces onvoldoende aandacht voor emotioneel herstel. We zorgen dat de hersteloperatie wordt afgerond .”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 66
Wil de kinderopvangtoeslag direct aan opvangorganisaties uitbetalen.
“We betalen de kinderopvangtoeslag direct uit aan de opvangorganisaties.”
CDA, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 10
Citaten letterlijk uit het verkiezingsprogramma; samenvattingen door Solon. Lees altijd ook het programma zelf.
Bron: open data Tweede Kamer.