D66
Democraten 66
26 zetels
Verkiezingsprogramma
Hieronder staat wat partijen in hun verkiezingsprogramma van 2025 schreven. Vergelijk het zelf met hoe ze stemden. Let op: tegen een motie stemmen kan ook betekenen dat een partij die motie te ver vond gaan of slecht geformuleerd vond.
Asielwetten
Wil gesloten opvang, handhaving en snelle terugkeer voor asielzoekers die overlast veroorzaken.
“We treden strikt op tegen een kleine groep asielzoekers, vaak met weinig kans op een vluchtelingenstatus, die zorgt voor grote overlast voor omwonenden en mensen in de opvang. We zorgen voor aparte, gesloten opvang voor deze groep, geld voor handhaving, snellere procedures en snelle terugkeer naar land van herkomst.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 83
Wil snellere terugkeer van mensen zonder verblijfsstatus via afspraken met herkomstlanden.
“D66 wil voor mensen zonder verblijfsstatus snellere terugkeer naar land van herkomst. Hierover maken we afspraken met herkomstlanden, bij voorkeur doen we dat op Europees niveau.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 83
Steunt invoering van het Europese migratiepact in juni 2026.
“We steunen de invoering van het Europese migratiepact in juni 2026 als belangrijke stap naar een eerlijk, humaan en werkend asielsysteem in Europa.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 82
Wil een wettelijk kinderpardon voor kinderen die langer dan vijf jaar in Nederland zijn.
“We stellen een wettelijk kinderpardon in: gewortelde kinderen die langer dan vijf jaar in Nederland verblijven, zijn thuis in Nederland.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 83
Box 3
Wil grote vermogens zwaarder belasten, onder meer met een miljonairsbelasting.
“We belasten grote vermogens meer, onder meer met een miljonairsbelasting.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 89
Defensie-uitgaven
Wil minimaal 3,5% van het bbp aan defensie en 1,5% aan weerbaarheid uitgeven.
“We komen de NAVO-afspraak na om minimaal 3,5% van het bbp aan defensie uit te geven en minimaal 1,5% van het bbp aan de kritieke infrastructuur, civiele paraatheid, veerkracht en het versterken van onze defensie-industrie.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 78
Defensie-uitgaven mogen niet ten koste gaan van onderwijs en sociaal vangnet.
“Veiligheid en defensie zijn cruciaal, maar mogen nooit ten koste gaan van de samenleving die we juist willen beschermen. Daarom gaat er geen euro minder naar het onderwijs en het sociale vangnet.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 86
Wil ruimte in Europese begrotingsregels voor grote eenmalige uitgaven zoals defensie.
“Europese begrotingsregels moeten landen vooruithelpen, niet klemzetten. Wie investeert in de toekomst, mag daarvoor ook beloond worden. En voor grote, eenmalige uitgaven moet ruimte zijn, zoals voor defensie of voor groene energie.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 77
Eigen risico
Verhoogt het eigen risico van €385 niet; maximaal €150 per behandeling.
“D66 kiest daarom voor een gerichte aanpak. We verhogen het eigen risico van €385 euro niet en je betaalt niet meer dan €150 euro per behandeling.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 34
Wil een veel lager eigen risico voor mensen met hoge zorguitgaven.
“Mensen die een groot deel van hun inkomen aan zorg moeten uitgeven, bijvoorbeeld vanwege een chronische ziekte of een beperking, gaan een veel lager eigen risico betalen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 34
Behoudt het eigen risico en wijst een algemene halvering af.
“Het eigen risico blijft, zodat de zorg toegankelijk en betaalbaar blijft. Een algemene halvering klinkt goed, maar leidt tot langere wachtlijsten en hogere premies.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 34
Europese onafhankelijkheid
Wil via groen Europees industriebeleid zelf meer produceren in microchips en kritieke grondstoffen.
“Chinese staatssteun en het eigen-volk-eerstbeleid van de Verenigde Staten bedreigen onze economische veiligheid. Europa moet strategisch slimmer en onafhankelijker worden. Met groen Europees industriebeleid produceren en innoveren we zelf meer in cruciale sectoren, zoals in microchips en kritieke grondstoffen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 76
Streeft naar een Europese krijgsmacht en een sterke Europese positie binnen de NAVO.
“D66 streeft op lange termijn naar een Europese krijgsmacht. Op de korte termijn wil D66 een sterke Europese positie binnen de NAVO, met Europese strategische commandovoering, Europees materieel en Europees personeel.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 78
Wil digitale onafhankelijkheid van cloud tot algoritmes, met Europese oplossingen.
“Dat geldt ook voor Nederland en de Europese Unie: we zorgen voor digitale onafhankelijkheid, van de cloud en infrastructuur tot apps en algoritmes. We kiezen voor Europese oplossingen en stevige handhaving van Europese regels.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 12
Wil minder energieafhankelijkheid van foute regimes via zon, wind en groene waterstof.
“En D66 wil voor onze energie niet meer afhankelijk zijn van foute regimes. Daarom kiezen we voor een slimme mix van zon, wind, groene waterstof en andere bronnen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 51
Groningen
Zet in op schadeherstel, vertrouwensherstel en snelle versterking van huizen in Groningen.
“Groningers hebben koste wat het kost recht op een veilig huis. We blijven ons inzetten voor herstel van schade en herstel van vertrouwen. We blijven vol inzetten om huizen zo snel mogelijk te versterken.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 88
Wil de Nij Begun-afspraken vastleggen in een Groningenwet.
“De bewindspersoon voor Groningen gaat door om die afspraken na te komen. We leggen die afspraken ook vast in een Groningenwet.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 88
Hypotheekrenteaftrek
Wil hypotheekrenteaftrek afbouwen en mensen met een net afgesloten hypotheek ontzien.
“We verkleinen de verschillen in fiscale voordelen tussen huurders en mensen met een koopwoning. Dit doen we onder andere via de afbouw van de hypotheekrenteaftrek, verlaging van het btw-tarief op nieuwbouw en aanscherping van het eigenwoningforfait voor de duurste huizen. We ontzien mensen die net een hypotheek hebben afgesloten.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 90
Israël & Gaza
Wil sancties tegen regering-Netanyahu, wapenexportstop, importverbod bezette gebieden en opschorting EU-associatieverdrag.
“Nederland moet de gehele regering-Netanyahu sanctioneren, per direct stoppen met de export van wapens en dual-use goederen die mogelijk bijdragen aan het geweld in Gaza, de import verbieden van goederen uit de bezette gebieden en per direct het EU-associatieverdrag opschorten.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 81
Wil dat Nederland de Palestijnse staat nu erkent.
“Nederland moet nu de Palestijnse staat erkennen en het Palestijnse recht op zelfbeschikking bevestigen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 81
Pleit voor staakt-het-vuren, humanitaire toegang onder VN-vlag, steun aan UNRWA en vrijlating gijzelaars.
“Wij pleiten voor een onmiddellijk en duurzaam staakt-het-vuren, ongehinderde humanitaire toegang onder VN-vlag (inclusief structurele steun aan UNRWA) en vrijlating van alle gijzelaars.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 81
Wil een VN-gemandateerde interventiemacht in Gaza via een VN-spoedsessie.
“D66 wil dat de humanitaire crisis in Gaza zo snel mogelijk wordt gekeerd door hier een internationale VN-gemandateerde interventiemacht in te zetten op basis van de VN-resolutie Responsibility to Protect (R2P) via een spoedsessie van de VN.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 81
Kerncentrales
Blijft openstaan voor kernenergie, mits doelmatig.
“We blijven openstaan voor alternatieven zoals kernenergie, mits dit doelmatig is.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 51
Kinderen & social media
Wil leeftijdsgrens van 15 jaar voor verslavende apps zolang techbedrijven niet gereguleerd zijn.
“Zolang grote techbedrijven niet gereguleerd zijn, wil D66 een duidelijke leeftijdsgrens van 15 jaar voor verslavende apps die zorgen dat je maar blijft scrollen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 13
Wil geen smartphones in de klas en op het schoolplein.
“We willen geen smartphones in de klas en op het schoolplein.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 13
Wil kinderen online beschermen tegen verslaving, slechtere leerprestaties en misdrijven.
“Daarom beschermt D66 het welzijn, de ontwikkeling en de online leefwereld van kinderen tegen verslaving, slechtere leerprestaties en misdrijven.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 13
Koopkracht
Wil belastingkorting van minimaal €600 per jaar voor wie minstens vier dagen werkt.
“Daarom komt er een belastingkorting voor mensen die minstens vier dagen per week werken, wat een netto belastingvoordeel van minimaal €600 euro per jaar betekent.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 89
Wil minimumloon en minimumjeugdloon verhogen, met bijstand mee omhoog.
“We verhogen het minimumloon en het minimumjeugdloon. De bijstand stijgt in verhouding mee.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 27
Wil tarief in eerste en tweede belastingschijf verlagen en minimumloon verhogen.
“Daarom verlagen we het tarief in de eerste en tweede schijf van de inkomstenbelasting en verhogen we het minimumloon.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 89
Wil de elektriciteitsrekening van huishoudens verlagen.
“We verlagen de elektriciteitsrekening van huishoudens. Zo houden mensen meer geld over en worden ze aangemoedigd minder gas te gebruiken.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 90
Oekraïne & Rusland
Blijft Oekraïne militair en humanitair steunen en wil verdere NAVO-integratie.
“We blijven Oekraïners zowel militair als humanitair steunen in hun dappere strijd tegen de Russische agressie. De verdere integratie van Oekraïne in de NAVO is van groot belang voor veiligheid op het Europese continent.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 81
Wil het EU-vetorecht afschaffen zodat één land sancties tegen Rusland niet kan blokkeren.
“Eén land kan nu sancties tegen Rusland blokkeren, zoals Hongarije. Dat maakt Europa kwetsbaar. Daarom wil D66 af van het vetorecht.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 76
Steunt snellere toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie.
“D66 steunt een snellere toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie. Zo geven we het land dat vecht voor haar en onze vrijheid en democratie uitzicht op een Europese toekomst.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 76
Stikstof & boeren
Houdt vast aan halvering van de stikstofuitstoot in 2030 en waterdoelen in 2027.
“D66 blijft gecommitteerd aan halvering van de stikstofuitstoot in 2030 en het halen van de waterkwaliteitsdoelstellingen uit de Kaderrichtlijn Water in 2027.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 69
Wil hoger beroep in Greenpeace-zaak intrekken en landbouwdoelen niet verlagen.
“Het hoger beroep dat de Staat in de Greenpeace-zaak heeft aangespannen, wordt ingetrokken. De doelstellingen voor de landbouw blijven staan en worden niet verlaagd.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 67
Wil snelle stikstofvermindering met juridisch vastgelegde, niet-vrijblijvende doelen.
“D66 wil snelle vermindering van de stikstofuitstoot, op basis van een plan met duidelijke doelen, die niet vrijblijvend zijn en die juridisch vastliggen. Zo kunnen we weer vergunningen verlenen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 69
Ziet uitkoop van boeren als instrument, gekoppeld aan doelen per gebied.
“D66 ziet uitkoop van boeren niet als doel op zich. Uitkoop is een instrument dat de omslag naar een natuurinclusieve en minder intensieve landbouw moet ondersteunen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 70
Toeslagen
Voert basisbedrag in, schaft zorgtoeslag af en voegt kindgebonden budget en kinderbijslag samen.
“De eerste belangrijke stappen zijn het invoeren van dat basisbedrag, het afschaffen van de zorgtoeslag en het samenvoegen van kindgebonden budget en kinderbijslag.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 27
Wil toeslagenslachtoffers compenseren met normbedragen in plaats van individuele schadebeoordeling.
“Daarom gaan we werken met normbedragen om benadeelde gezinnen te compenseren, met onder andere vaste vergoedingen voor vaker voorkomende schade (zoals scheidingen).”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 88
Wil bij wet etnisch profileren door overheidsorganisaties verbieden.
“Het toeslagenschandaal laat zien hoe gevaarlijk etnisch profileren is. D66 maakt daar bij wet een einde aan: overheidsorganisaties mogen geen etniciteit of nationaliteit meer gebruiken om mensen in te delen in risicogroepen.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 87
Wil de toeslagen afschaffen en vervangen door één vast bedrag.
“En we schaffen het doolhof van de toeslagen af: in plaats daarvan komt er één vast bedrag.”
D66, verkiezingsprogramma Tweede Kamerverkiezing 2025, p. 20
Citaten letterlijk uit het verkiezingsprogramma; samenvattingen door Solon. Lees altijd ook het programma zelf.
Bron: open data Tweede Kamer.